IECEx và ATEX có nhiều điểm tương đồng về kỹ thuật, nhưng IECEx chính thức phân biệt đây là hai hệ thống có bản chất khác nhau. IECEx cũng lưu ý rằng ATEX là hệ thống pháp lý của EU, trong khi IECEx là một hệ thống chứng nhận theo tiêu chuẩn IEC.

3. IECEx Là Gì?

IECEx là viết tắt của:

IEC System for Certification to Standards Relating to Equipment for Use in Explosive Atmospheres

Có thể hiểu đơn giản:

IECEx là hệ thống chứng nhận thiết bị sử dụng trong môi trường có nguy cơ cháy nổ dựa trên các tiêu chuẩn IEC/ISO liên quan.

Đối với IECEx Certified Equipment Scheme, quá trình chứng nhận bao gồm đánh giá mẫu sản phẩm và đánh giá hệ thống chất lượng sản xuất.

IECEx nêu rõ với Certificate of Conformity – CoC, mẫu thiết bị được thử nghiệm và lập ExTR (Ex Test Report); đồng thời hệ thống chất lượng của nhà sản xuất được đánh giá và lập QAR (Quality Assessment Report). Khi đáp ứng các yêu cầu, CoC được cấp.

4. IECEx CoC Là Gì?

CoC – Certificate of Conformity là chứng nhận phù hợp của thiết bị trong hệ thống IECEx.

Ví dụ, khi một nhà sản xuất đưa một mẫu đèn chống cháy nổ đi chứng nhận, hồ sơ có thể bao gồm:

Sản phẩm

↓

Thử nghiệm

↓

ExTR

↓

Đánh giá hệ thống chất lượng nhà máy

↓

QAR

↓

IECEx CoC

Điểm rất quan trọng:

Không nên chỉ nhìn logo IECEx trên catalogue.

IECEx cung cấp Online Certificate System – OCS, là cơ sở dữ liệu trực tuyến để tra cứu chứng nhận. IECEx hiện nêu rõ rằng nếu chứng nhận không được liệt kê trên OCS thì không được xem là thiết bị IECEx-certified.

5. ATEX Là Gì?

ATEX bắt nguồn từ thuật ngữ ATmosphères EXplosibles, được sử dụng để chỉ khung quy định của EU liên quan đến môi trường có khả năng gây nổ.

Đối với thiết bị và hệ thống bảo vệ, văn bản quan trọng là:

Directive 2014/34/EU

Directive này áp dụng cho thiết bị và hệ thống bảo vệ được thiết kế để sử dụng trong môi trường có khả năng gây nổ và quy định các yêu cầu sức khỏe, an toàn thiết yếu cùng thủ tục đánh giá sự phù hợp.

Directive 2014/34/EU được áp dụng từ 20/04/2016, thay thế Directive 94/9/EC.

6. ATEX Không Chỉ Có Một Khái Niệm Duy Nhất

Đây là điểm cần làm rõ trong bài viết.

Trong thực tế, khi nói “ATEX”, người ta có thể đang đề cập đến các quy định khác nhau.

ATEX Equipment Directive

2014/34/EU

→ Tập trung vào thiết bị, hệ thống bảo vệ và việc đưa sản phẩm ra thị trường.

ATEX Workplace Directive

1999/92/EC

→ Tập trung vào an toàn của người lao động tại nơi làm việc có nguy cơ xuất hiện khí quyển gây nổ, bao gồm việc phân loại khu vực và lựa chọn, lắp đặt, kiểm tra thiết bị phù hợp.

IECEx cũng phân biệt hai nội dung này trong tài liệu so sánh IECEx/ATEX.

Vì vậy:

ATEX Equipment Directive ≠ ATEX Workplace Directive

Đây là lý do khi làm hồ sơ dự án cần xác định rõ đang nói đến chứng nhận thiết bị hay phân vùng/an toàn nơi làm việc.

7. ATEX Category 1 – 2 – 3 Là Gì?

Đây là điểm khác biệt rất dễ nhận biết giữa ATEX và IECEx.

Đối với Equipment Group II, ATEX chia thiết bị thành:

• Category 1
• Category 2
• Category 3

Theo Directive 2014/34/EU:

Category 1

Thiết bị có mức bảo vệ rất cao, dành cho khu vực mà khí quyển gây nổ có thể xuất hiện liên tục, trong thời gian dài hoặc thường xuyên.

Category 2

Thiết bị có mức bảo vệ cao, dành cho khu vực mà khí quyển gây nổ có khả năng xuất hiện.

Category 3

Thiết bị có mức bảo vệ thông thường, dành cho khu vực mà khả năng xuất hiện khí quyển gây nổ thấp và nếu xuất hiện thì thường trong thời gian ngắn.

8. Category ATEX Liên Quan Đến Zone Như Thế Nào?

Đây là bảng rất hữu ích cho người làm kỹ thuật:

Môi trường khí/hơi/sương

Môi trường bụi

Lưu ý quan trọng: Đây là mối quan hệ lựa chọn thiết bị theo cấp bảo vệ; không có nghĩa chỉ cần nhìn Zone rồi chọn Category mà bỏ qua Gas/Dust Group, nhiệt độ, EPL, phương pháp bảo vệ và các điều kiện chứng nhận.

ATEX Directive xác định Category dựa trên mức bảo vệ cần thiết của thiết bị trong các môi trường có khả năng gây nổ.

9. G và D trong ATEX Là Gì?

Trên Ex Marking ATEX, người dùng thường gặp:

G = Gas

Dùng cho:

• Khí;
• Hơi;
• Sương dễ cháy.

Ví dụ:

II 2G

D = Dust

Dùng cho:

• Bụi cháy;
• Môi trường bụi có khả năng hình thành khí quyển gây nổ.

Ví dụ:

II 2D

Có thể ghi nhớ:

G → Gas → Zone 0/1/2
D → Dust → Zone 20/21/22

10. Giải Mã Một Ex Marking ATEX

Một ví dụ rất dễ gặp trong hồ sơ kỹ thuật:

II 2G Ex db IIC T6 Gb

11. IECEx Cũng Có Ex Marking

Đây là điểm khiến nhiều người nhầm lẫn.

IECEx cũng sử dụng các thông tin kỹ thuật như:

Ex db IIC T6 Gb

Trong khi ATEX có thể xuất hiện:

II 2G Ex db IIC T6 Gb

Điểm dễ nhớ là:

ATEX thường có thêm:

II 2G

hoặc:

II 2D

để thể hiện Equipment Group + Category + môi trường G/D.

IECEx

Tập trung vào các thông tin kỹ thuật của bảo vệ Ex như:

Ex db IIC T6 Gb

và sử dụng EPL thay vì Category ATEX.

12. Vì Sao IECEx Và ATEX Có Ex Marking Gần Giống Nhau?

Vì cả hai đều dựa trên một hệ sinh thái tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế/châu Âu có mức độ tương đồng cao.

Ví dụ:

Ex d / Ex db

đều liên quan đến phương pháp Flameproof.

IIC

liên quan đến nhóm khí.

T6

liên quan đến Temperature Class.

Gb

liên quan đến EPL.

Do đó, một thiết bị có thể được đánh giá theo cả IECEx và ATEX, và phần Ex Marking kỹ thuật có thể rất giống nhau.

Nhưng:

Giống Ex Marking không có nghĩa IECEx Certificate và ATEX conformity assessment là cùng một loại chứng nhận.

13. So Sánh Một Ví Dụ Cụ Thể

Giả sử một đèn có thông tin:

ATEX <II 2G Ex db IIC T6 Gb>

IECEx <Ex db IIC T6 Gb>